Czy Dworzec Centralny w Warszawie może być ciekawy? Oczywiście, że TAK - wystarczy przejść się trasą z audioprzewodnikiem i posłuchać o jego historii.

Dworzec Centralny to przykład architektury późnego modernizmu o ekspresyjnych formach, którą szwajcarski architekt, Werner Huber nazwał „prawdziwą perłą na szynach”.

Zapraszamy do zwiedzania Dworca Centralnego specjalną trasą (mapa do pobrania poniżej) oraz zapraszamy do odsłuchania opowieści o tym ważnym miejscu w stolicy.


Do odsłuchania wystarczy zwykły telefon, z którego należy zadzwonić na wskazany poniżej numer stacjonarny *), a po uzyskaniu połączenia (nie rozłączając się) wybrać KOD opowiadania.

Dla posiadaczy smartfonów przygotowaliśmy aplikację, która ułatwia odsłuchiwanie - wystarczy wybrać w aplikacji odpowiedni obiekt, a potem przycisną przycisk "Zadzwoń".

*)koszt połączenia według taryfy operatora jak za połączenie z numerem stacjonarnym.


Dworzec Centralny - projekt i budowa

Budowa Dworca Centralnego była w latach siedemdziesiątych XX-wieku sztandarowym projektem architektonicznym, o którym informowano w całej Polsce.

Założenie było proste - nowy dworzec kolejowy miał zachwycać, być luksusowy i innowacyjny oraz dorównywać obiektom Europy Zachodniej.

Wstępne obliczenia nie były zbyt obiecujące, budowa podziemnego gmachu o łącznej kubaturze około 380 tys. m3, wraz z przebudową rozkładu dróg w Śródmieściu, miała trwać około 3.650 dni, czyli 10 lat.
Takie tempo budowy było przewidziane w innych częściach Polski.
Jednak po zapowiedzi wizyty radzieckich dygnitarzy, polscy politycy wydali jednoznaczną dyspozycję - Dworzec Centralny musi powstać nie w 10 lat, ale w ciągu 3.

Co ciekawe, bryła Dworca Centralnego projektowana była przez 27 lat, czyli ok. 10 tys. dni, jednak fakt, iż budowa stała się inwestycją najwyższej państwowej rangi, sprawił, że czas budowy udało się skrócić ponad 10-krotnie, w porównaniu do okresu projektowania.
Dworzec Centralny powstał w 1.100 dni, czyli w ciągu obiecanych 3 lat.

Jak w szczegółach wyglądała historia projektu? Kto był jego autorem? Ile razy był poprawiany i uzupełniany? Która wersja projektu ostatecznie weszła w stan realizacji?

O tym wszystkim dowiesz się ze wspomnień jednego z architektów (zadzwoń na poniższy numer i wybierz KOD opowiadania).

zdjęcie placu budowy Dworca Centralnego w Warszawie z 1974r.
Plac budowy Dworca Centralnego w Warszawie z 1974r. (źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe)

Przystanek 1- Czym wyróżniała się bryła Dworca Centralnego?

Wielkie przeszklenia sprawiają, że Hala Główna oświetlona jest światłem dziennym, zaś wysunięte daleko za nią okapy zapewniają to, że słońce nie nagrzewa jej jak w szklarni.
Lekka i stalowa konstrukcja dachu przykrywa ogromną przestrzeń wspartą tylko na ustawionych z boku smukłych słupach.

Zdjęcie Dworca Centralnego w Warszawie z 1977r.
Dworzec Centralny w Warszawie nocą (1977r) - (źrodło: Fotopolska.pl).

Podobne ekspresyjne dachy zastosowano w terminalu TWA w Nowym Jorku, w porcie lotniczym Waszyngton-Dulles, a także w hali sportowej w Yoyogi Park w Tokio. Tym samym Centralny Dworzec w Warszawie wpisywał się w światowy trend architektoniczny tamtego okresu.

Co było inspiracją do obecnego kształtu Dworca Centralnego?
Dlaczego architektura Dworca Centralnego jest tak wyjątkowa?

Odpowiedzi na te pytania mogą Cię zaskoczyć.

O tym wszystkim usłyszysz w opowiadaniu o kodzie 2211. (zadzwoń na poniższy numer stacjonarny i podaj KOD opowiadania).


Przystanek 2 - wejście od strony Alei Jerozolimskich

Do Hali Dworca Centralnego można dostać się jednym z trzech wejść rozmieszczonych po różnych stronach świata. Dzisiaj automatycznie rozsuwane drzwi weszły do codziennego użytku, jednak prawie 50 lat temu była to tak duża nowość, że ludzie przyjeżdżali z całej Polski, aby je zobaczyć.

O niezwykłej atrakcyjności tej nowości świadczy fakt, że w bardzo wielu ujęciach znanych polskich seriali lat 70-tych i 80-tych XX-wieku, drzwi wejściowe do Dworca Centralnego w Warszawie zagrały swój epizod.

A to nie wszystko. Już w tamtym czasie była specjalna poczekalnia dla VIP’ów.
Gdzie się znajdowała? Jakie “ważne persony” gościły we wnętrzach tej specjalnej poczekalni warszawskiego Dworca Centralnego?

O tym i o wielu innych ciekawostkach dowiesz się z opowiadania o kodzie 2212. (zadzwoń na poniższy numer stacjonarny telefonu i podaj KOD opowiadania).


Przystanek 3 - Hala Główna

W 1975 r. Dworzec Centralny był perełką Warszawy o powierzchni większej niż Rynek warszawskiego Starego Miasta.

Zdjęcie Hali Głównej Dworca Centralnego w Warszawie z 1979r.
Hala Główna Dworca Centralnego w Warszawie (1979r.) - (źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe).

Posłuchaj jak w tamtym czasie wypowiadano się o tej części Dworca Centralnego - KOD opowiadania: 2213 (zadzwoń na poniższy numer stacjonarny telefonu i podaj KOD opowiadania).


Przystanek 4 - Antresola Zachodnia

To miejsce, o którym wiedzą tylko podróżni, którzy muszą dłużej poczekać na kolejny pociąg. Dlaczego? Bo na Zachodniej Antresoli znajdują się poczekalnie.

Zdjęcie poczekalni Dworca Centralnego w Warszawie z 1977r.
Poczekalnia na Antresoli Dworca Centralnego w Warszawie (1977r) - (źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe).

W tym miejscu można spokojnie przysiąść i posłuchać lektora Polskiej Kroniki Filmowej o szaleńczym tempie budowy Dworca Centralnego w Warszawie - KOD opowiadania: 2214 (zadzwoń na poniższy numer stacjonarny telefonu i podaj KOD opowiadania).


Przystanek 5 - Galerie Komunikacyjne

Podziemia pokazują jak rozległym budynkiem jest Dworzec Centralny w Warszawie.
To nie tylko podstawowe trasy komunikacyjne dla podróżnych, ale także zaplecze gastronomiczne, gdzie można coś przekąsić, napić się czy kupić prasę lub podstawowe rzeczy przydatne w podróży.

Zdjęcie pasażu komunikacyjnego Dworca Centralnego w Warszawie z 1977r.
Pasaż komunikacyjny Dworca Centralnego w Warszawie (1977r) - (źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe).

Jednak pierwotnie znajdowało się tutaj więcej 'przybytków' usługowych, które przewidziane były dla podróżnych relacji międzynarodowych czy innych 'przesiadkowiczów'.

Zdjęcie kwiaciarni na Dworcu Centralnym w Warszawie z 1978r.
Kwiaciarnia na Dworcu Centralnym w Warszawie (1978r) - (źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe).

Co wcześniej znajdowało się w galeriach, a co pojawiło się obecnie?
Skąd nadawane są ogłoszenia głosowe na Dworcu Centralnym w Warszawie?


O tym wszystkim dowiesz się z opowiadania: KOD 2215 (zadzwoń na poniższy numer stacjonarny telefonu i podaj KOD opowiadania).


Przystanek 6 - Schody Ruchome

To najważniejszy element ciągu transportowego warszawskiego Dworca Centralnego.
Dlaczego są tak wyjątkowe? Co nazywano ESKALATORAMI?

O tym wszystkim dowiesz się z opowiadania: KOD 2216 (zadzwoń na poniższy numer stacjonarny telefonu i podaj KOD opowiadania).


Przystanek 7 - Hala Peronowa

To najniższy, dostępny dla pasażerów, poziom Dworca Centralnego.
Dawniej tory kolejowe były podświetlane. Dlaczego tak robiono? W jakim celu światło było kierowane bezpośrednio na tory?

To nie jedyne ciekawostki na temat wystroju architektonicznego tej części dworca.

Co jeszcze umyka wielu podróżnym, kiedy pędzą na pociąg?
Co natomiast umknęło i czego brakowało budowniczym podczas wznoszenia gmachu Dworca Centralnego w Warszawie?


O tym wszystkim dowiesz się z opowiadania: KOD 2217 (zadzwoń na poniższy numer stacjonarny telefonu i podaj KOD opowiadania).

Zdjęcie hali peronowej Dworca Centralnego w Warszawie z 1977r.
Fragment hali peronowej Dworca Centralnego w Warszawie (1977r) - (źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe)

Przystanek 8 - Pałacyk przy Dworcu Warszawa Śródmieście

Podziemia Dworca Centralnego w Warszawie stanowią olbrzymią większość infrastruktury tego obiektu.
Na powierzchni widoczne są jedynie Hala Główna oraz … czerpnia powietrza.

Co charakterystycznego dla Dworca Centralnego widać na powierzchni?
Na co jeszcze warto zwrócić uwagę?


O tym wszystkim dowiesz się z opowiadania: KOD 2218 (zadzwoń na poniższy numer stacjonarny telefonu i podaj KOD opowiadania).

Do zobaczenia na Centralnym!


- Mobilny Przewodnik


Do opowiedzenia historii Dworca Centralnego głosu użyczyli:
Ziemowit Pędziwiatr - aktor, prezenter, radiowiec, dziennikarz,
Andrzej Kompiel - zwycięzca aukcji Grupy PKP na rzecz 23. Finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.


Logo Fundacji Grupy PKP S.A.

Obecnie opiekę nad audioprzewodnikami Dworca Centralnego w Warszawie sprawuje Fundacja Grupy PKP, która użyczyła je do naszej bazy nagrań w ramach Mobilnego Przewodnika .